Zestawy ćwiczeń

Ćwiczenia wykorzystywane w terapii dzieci autystycznych

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu, Gdańsk

Zaprezentowane ćwiczenia są wynikiem 13 letnich doświadczeń Autora dotyczących terapii ruchowej dzieci autystycznych. W sumie w terapii tej na przestrzeni lat 1991 – 2003, uczestniczyło ponad 50 osób autystycznych lub posiadających cechy autystyczne. Ćwiczenia prowadzono w domach rodzinnych, ośrodkach w Gdańsku i Gdyni jak również na obozach terapeutycznych w Stawiskach, Nadolu i Krynicy Morskiej.

Wyniki tych doświadczeń prezentowano na spotkaniach środowiskowych w Gdańsku, Gdyni, Sopocie, Sławnie, Gorzowie, Częstochowie; ogólnopolskich konferencjach w Białymstoku, Gdańsku, Kościerzynie, Krakowie, Olsztynie, Poznaniu, Warszawie i zagranicznych: w Brześciu (Białoruś) Brnie (Czechy) Magdeburgu (Niemcy) i Tartu (Estonia).

Efektem tych prezentacji było ponad 50 opracowań opublikowanych w kraju i zagranicą, z których na wyróżnienie zasługują 2 zwarte pozycje pt.: „Aktywność ruchowa w terapii dzieci autystycznych” AWF Gdańsk 1997 oraz wydanie II uzupełnione i poszerzone AWFiS Gdańsk 2003r. 225s. W opracowaniach tych i artykułach ukazano wpływ ćwiczeń ruchowych na wiele sfer umożliwiających lepsze funkcjonowanie w najbliższym środowisku. Do nich zaliczono: poprawę motoryki dużej przejawiającej się w opanowaniu niektórych umiejętności, rozwój pozytywnych zachowań i komunikacji wyrażanych wzrokiem, mimiką twarzy i większym skupieniem uwagi, podporządkowaniem się, zmniejszeniem agresji i niepożądanych napięć. W przeprowadzonych badaniach w 2002 roku okazało się, że odpowiednio dobrane ćwiczenia kształtują równowagę statyczną będącą elementem koordynacji ruchowej, jak również niektóre zdolności motoryczne.

Chciałbym z całą mocą podkreślić, że głównym kreatorem tych dokonań byli Rodzice dzieci autystycznych i terapeuci rozumiejący sens ćwiczeń ruchowych prowadzonych w przeważającej większości w domach rodzinnych.

Ćwiczenia usystematyzowano w 8 grupach w kolejności: lokomocyjne, skoczne, równoważne, zwinnościowe, rzutne, kopne, koncentracji i inne.

Ćwiczenia lokomocyjne:

  • pełzanie i chód na czworakach
  • przetaczanie wokół podłużnej osi ciała (z leżenia przodem, bokiem i tyłem)
  • siady proste z rękami na kolanach
  • siady proste podparte, siady klęczne i klęki
  • stawianie stóp w określonym miejscu
  • chody w przód na całych stopach z pomocą i samodzielnie
  • chody w przód na palcach z pomocą i samodzielnie
  • chody o bosych stopach po kamieniach lub macie korekcyjnej
  • chody w tył z pomocą i samodzielnie
  • chody w bok ( z pomocą), krok odstawno – dostawny
  • obroty wokół podłużnej osi ciała ( w lewo, prawo)
  • chód z tzw. omijaniem przeszkód (slalomy)
  • chód po różnego rodzajach przeszkodach (krzesełka, kamienie, belki, drewno itp.)
  • chody po linii prostej i w ograniczonej przestrzeni pomiędzy dwoma liniami
  • zmiany pozycji z niskiej do półwysokiej i wysokiej
  • zmiany pozycji z wysokiej do niskiej (do chodu na czworakach)
  • zmiany pozycji z leżenia tyłem do siadu prostego i skulonego
  • szybkie chody, szybkie obroty
  • próba biegu, bieg dookoła, na określonym dystansie (tzw. bieg wahadłowy)
  • wejścia i zejścia po jednym stopniu (dostawianie stopy)
  • wejścia i zejścia po schodach z pomocą poręczy
  • wejścia i zejścia po schodach samodzielnie
  • pokonywanie przeszkód (przejścia przez ławeczki, beczki itp.)
  • wyjście z pociągu, wejście do autobusu, samochodu, tramwaju
  • chód po pochylni
  • zjazd na sankach w dół
  • wejścia po stromym stoku (do 450) przy pomocy liny
  • próba ślizgania po lodzie, zjazdy w dół po śniegu
  • jazda na rowerze trójkołowym.

Ćwiczenia skoczne:

  • próba podskoku w górę w miejscu
  • próba przeskoku obunóż przez przeszkodę (laska gimnastyczna)
  • próba przeskoku obunóż przez przeszkodę – poszerzenie przeszkody, np. dwie linie, dwie laski itp.
  • zeskoki w dół z różnych wysokości (np. schody)
  • skoki obunóż na odległość, podskoki jednonóż
  • seryjne podskoki obunóż w przód
  • wieloskoki (z nogi na nogę)
  • podskoki przy pomocy skakanki
  • podskoki obunóż z ćwierć i półobrotem
  • seryjne podskoki na małym batuciku

Ćwiczenia równoważne:

  • przejścia po linii, chody na palcach
  • przejścia po szerokiej części ławeczki ( z pomocą i samodzielnie)
  • przejście po wąskiej części ławeczki (z pomocą i samodzielnie)
  • przejścia po równoważni o różnej wysokości (od 15 – 30 cm z pomocą)
  • przejścia po równoważni wahliwej
  • przejścia po kole wahliwym
  • wytrzymanie krótkotrwałe wspięcia na palcach (od 2-10 sekund)
  • postawy równoważne na jednej nodze (ok. 2-3 sekund)
  • obroty na końcu równoważni
  • przejścia po murku i krawężniku o różnych szerokościach

Ćwiczenia zwinnościowe:

  • z leżenia tyłem – skulenia
  • z przysiadu podpartego, umiejętność wykonania przetoczenia w tył na plecy z nogami ugiętymi
  • z przysiadu podpartego umiejętność wykonania przetoczenia w tył na plecy o nogach – wyprostowanych złączonych lub w rozkroku.
  • z leżenia przerzutnego poprzez ugięcie w biodrach i stawach kolanowych przejście do przysiadu podpartego
  • z przysiadu podpartego, odbiciem, próba oderwania nóg od podłoża (tzw. wierzganie konika)
  • próba wykonania stania na głowie z oparciem (asekuracja – pomoc)
  • próba wykonania stania na ramionach (asekuracja przed upadkiem głowę)

Ćwiczenia rzutne (duża i mała motoryka):

  • nauka uchwytu woreczka gimnastycznego
  • próba wypchnięcia na odległość woreczka gimnastycznego
  • wrzuty woreczka gimnastycznego do pudełka z góry w dół
  • wrzuty woreczka gimnastycznego do pudełka (stopniowe zwiększanie odległości)
  • podnoszenie woreczków z podłoża
  • zrzucanie woreczków z wysokości poprzez wejście po szczeblach drabinki
  • nauka chwytu piłki dużej (np. siatkowej)
  • nauka chwytu piłki mniejszej (np. ręcznej)
  • toczenie piłki po podłożu (forma zabawowa i ścisła)
  • rzuty piłki jednorącz i oburącz na odległość
  • chwyt i podanie do partnera
  • próba kozłowania piłki (odbicie od podłoża)
  • rzut piłką do celu
  • uderzenie piłki ręką (tzw. serwowanie lub uderzanie w celu odbicia się piłki od podłoża)
  • odbicie piłki o ścianę i chwyt
  • seryjne odbijanie piłki w górę (np. siatkowej)

Ćwiczenia kopne:

  • kopanie piłki dużej w przód z miejsca
  • kopanie piłki dużej w przód z marszu
  • kopanie piłki do celu

Ćwiczenia koncentracji:

  • w siadzie na krześle skupienie uwagi przez 10 do 15 sekund na obrazie telewizyjnym
  • w siadzie na krześle skupienie uwagi z dłońmi położonymi na kolanach
  • te same ćwiczenia ze stopniowym wydłużaniem czasu skupienia uwagi na obrazie telewizyjnym
  • chody (poruszanie się) z woreczkiem na głowie
  • chody z dwoma woreczkami umieszczonymi na barkach
  • chód z woreczkiem położonym na grzbiecie wyciągniętej dłoni
  • próba podskoku z woreczkiem uniesionym na głowie
  • podawanie ręki do przywitania z równoczesnym skierowaniem wzroku na osobie witającej

Różne:

  • próba wyklaskiwania rytmu
  • pedałowanie na cykloergometrze
  • samodzielne otwieranie drzwi, zapinanie pasów bezpieczeństwa w samochodzie
  • próba zwisu na drabince (chwyt)
  • próba chwytu liny
  • ćwiczenia oswajające z wodą, ochlapywanie
  • próba utrzymania się na wodzie (ćwiczenia wypornościowe)
  • wspólne zabawy (np. „chłopcy, dziewczęta dalej spieszcie się…”)
  • próba wspólnych zabaw przy akompaniamencie
  • ćwiczenia koordynacyjne tzw. „pajacyk” (na raz podskok do rozkroku z klaśnięciem dłońmi – nad głową, na dwa – podskokiem nogi złączyć z ramionami w dół)
  • próba huśtania, wykonywanie przysiadów, wznosów i opustów nóg z leżenia tyłem
  • biegi i chody w terenie o zróżnicowanej konfiguracji (z terapeutą lub opiekunem)
  • biegi i chody w terenie po oznaczonej trasie (z terapeutą lub opiekunem)
  • uczestnictwo w zabawach ruchowych ze śpiewem i tańcem

źródło: www.domrainmana.pl

Sala 1

Sala 2

Sala 3

Sala 4

Kontakt do nas

SENSE
Centrum Terapii i Stymulacji Rozwoju

ul. Miodowa 57 (Osów)
71-497 Szczecin,
Zachodniopomorskie, Polska
terapia@integracja-sensoryczna.org

telefony:
właściciel: +48 503 005 828
sekretariat i umawianie wizyt: +48 500 551 213
przedszkole terapeutyczne: +48 506 213 215